Category Archives: Uncategorized

ប្រវត្តិវត្តឃ្លាំង វត្តឃ្លាំងជាវត្តពុទ្ធសាសនាខ្មែរមួយឋិតនៅក្នុងសង្កាត់ទី៦ ទីក្រុងឃ្លាំង ខេត្តឃ្លាំង បានកសាងឡើងនៅក្នុងសតវត្ស៍ទី១៦ ព.ស២០៧៣ គ.ស១៥៣២។បើតាមប្រវត្តិវត្ដដែលបានចារក្នុងសាស្ត្រាស្លឹករិតពីបូរាណមកថា៖ក្នុងរាជព្រះបាទអង្គចន្ទ័បានសោ្យរាជជាព្រះរាជាមាននាមថា ចន្ទរាជា នារាជធានីលង្វែក។ ក្រោយមកទ្រង់ក៏បានសព្វព្រះរាជហ្ឬទ៍យតែងតាំងលោកឧកញ៉ា​ ពញាតាត មានងារ្យជាស្និទ្ធភូបាលឲ្យឡើងជាស្ដេចត្រាញ់គ្រប់គ្រងដំបន់បាស័ក(សព្វថ្ងៃខេត្តឃ្លាំង)ជាជហ្វាយខេត្តនៅទីនោះ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យក្នុងការដឹកបញ្ជុនសួយសាអាករពីដំបន់បាស័ក មកថ្វាយព្រះរាជាទៅតាមប្រពៃណីពីបុរាណរហូតមក។ចំណេរខាងក្រោយមក លោកជហ្វាយពញាតាត ក៏បានគិតថានឹងកសាងវត្តមួយនៅទីរួមខេត្តនេះ រួចលោកក៏បានបបួលប្រជាជននឹងមន្ត្រីក្រោមឪវាទទាំងអស់នាំគ្នា ចាប់ផ្ដើមកសាងវត្តមួយដែលបានគិតហើយនោះ។ ដំបូងឡើយកសាងបានត្រឹមតែប្រកស្លឹកជាបណ្ដោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ រហូតដល់បានកសាងរួចជាស្រេចហើយ ទើបលោកបានអញ្ចើញទៅកាន់វត្តហ្លួងបាស័ក(បាយឆៅ) ដើម្បីទូលថ្វាយសូមនិមន្តព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់សុខ ព្រះជន្ន៦១ ដែលមានវស្សាផ្នួសបាន៤០ហើយនោះ បានអារធនាមកគង់ក្នុងវត្តដែលទើបតែកសាង រួចក៏បានតែងតាំងព្រះអង្គជាព្រះមេគណខេត្តឃ្លាំងតាំងពីពេលនោះមក។​ ដោយយល់ឃើញថា វត្តកសាងនៅក្នុងដំបន់ឃ្លាំង(ទីសម្រាប់ផ្ទុករបស់របរផ្សេងសម្រាប់ព្រះរាជា)ក៏បានសម្រេចប្រសិទ្ធិនាមវត្តថាៈ វត្តឃ្លាំង ជារៀងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។វត្តមានផ្ទៃដីប្រមាណ ៣.៨០០ម៉ត្រែការ៉េ ដោយមានកុដិ,ព្រះវិហារ,សាលាជាដើម សង់តាមរចនាបទខ្មែរសុទ្ធសាត ចាប់តាំងពីបានកសាងវត្តហើយនោះ បានឆ្លងកាត់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ជាច្រើនចូចជា៖១.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍មេគណខេត្ត ព្រះនាមថាច់សុខ២.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ព្រះនាម ថាច់មាស៣.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម គីមតើន៤.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់គន់៥.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់អន៦.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់រស់៧.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់សុខ៨.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់ព្រហ្ម៩.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់សេដ្ឋ១០.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់សារី១១.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់ហាវ១២.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម សឺនពាម១៣.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម លីវ៉ា១៤.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ឡឹមប្រាក់១៥.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម លីវសម១៦.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ទ្រីវកាវ១៧.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម លីវឌួង(ពីឆ្នាំ១៨៩៣ដល់ ១៩២៨)១៨.ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះធម្មវង្សាContinue reading “ប្រវត្តិវត្តឃ្លាំង កម្ពុជាក្រោម”

គោលដៅរបស់វៀតណាមនៅកម្ពុជាគឺតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំគឺថា វៀតណាមមានបំណងបង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន ហើយខ្មែរក្រហមត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាឧបសគ្គសម្រាប់ជម្រើសរបស់ពួកគេជាជាងជួយសង្គ្រោះប្រជាជនកម្ពុជា។ ចងចាំរឿងនេះទេ? គំនិតមនោសញ្ចេតនាជាតិនិយមរបស់វៀតណាម ដោយមិនគិតពីរបបមួយណាដែលនិយាយអំពីការទាមទារប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសឡាវជាផ្នែកមួយនៃការដណ្តើមយកបាននេះ។ វាត្រូវបានបង្ហាញដោយគំនិតរបស់ហូជីមិញនៃសហព័ន្ធអន្តរប្រទេសនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូច្នេះគាត់កំពុងអនុវត្តន៍ ទៅតាមគោលដៅដែលបានគ្រោងទុក។ សម្រាប់ជនជាតិវៀតណាមវាមិនមែនជាបញ្ហាថា តើមានជនជាតិខ្មែរប៉ុន្មាននាក់ដែលត្រូវបានសម្លាប់នោះទេ អ្វីដែលជាបញ្ហានោះគឺថា តើពួកគេអាចបង្កើតសហព័ន្ធបានឬទេ? នេះជាបំណងរបស់ពួកគេ ដែលបានសង្ឃឹមទុកនិងកំពុងសម្លឹងរក៖ ជនជាតិវៀតណាមសុបិន្តយ៉ាងធំធេងអំពីរឿងនេះ ហើយប្រហែលជាពួកគេចង់យកប្រទេសកម្ពុជាទាំងអស់និងបញ្ចូលជាផែនទីវៀតណាម។ ជាការពិតអ្វីដែលយើងបានឃើញនៅពេលក្រោយគឺថា តើបក្សកុម្មុយនីស្តចិននិងវៀតណាមបានចាប់ផ្តើមការប្រកួតប្រជែងចាស់របស់ពួកគេដែលនាំឱ្យមានសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅពេលដែលវៀតណាមដកអាយ៉ងរបស់ចិននៅកម្ពុជាដោយរបៀបណា? ប៉ុន្តែវាមិនធ្វើឱ្យវៀតណាមក្លាយជាអ្នកគាំទ្របុព្វហេតុរបស់កម្ពុជាទេ ផ្ទុយទៅវិញពួកគេចង់ធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជារបស់ខ្លួន ហើយពួកគេបាននឹងកំពុងអនុវត្តន៍, វារំលឹកខ្ញុំអំពីពេលវេលាដែលហូជីមិញស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។ នៅពេលនោះគាត់បានស្នាក់នៅទីនោះ ពេលដែលអឺរ៉ុបខាងកើតមានសង្គ្រាមរវាងលីទុយអានីនិងប៉ូឡូញនិងហ្សែនហ្គីស្គីហ្សីនៅវីលីនីស (ហូបានស្នាក់នៅប្រទេសបារាំងពីឆ្នាំ ១៩១៩ ដល់ ១៩២៣) ។ ខ្លួនគាត់ត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយមនោគមវិជ្ជាខ្លះនៃសហព័ន្ធ ដូច្នេះគាត់បានព្យាយាមធ្វើដូចគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជា (ប្រហែលជាការបះបោររបស់ហ្សេលហ្គូសស្គីដែលបានគ្រោងទុកស្រដៀងគ្នានៅភ្នំពេញ) ដែលត្រូវបានរក្សាទុក ដោយក្រុងហាណូយ នៅទីបញ្ចប់វាបានប្រែក្លាយទៅជាសង្រ្គាមគឺ ១០ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីហូបានចាកចេញពីពិភពលោកនេះ។ ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវជួបប្រទះការអត់ឃ្លានរហូតដល់ស្លាប់ ទោះបីជាមានការមកដល់របស់កងទ័ពវៀតណាមក៏ដោយ ក៏មនុស្សជាច្រើននៅតែបន្តភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសថៃនិងម៉ាឡេស៊ី។ សូម្បីអាមេរិកក៏ត្រូវចាកចេញដូច្នេះតើវៀតណាមយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាទេ? ចម្លើយគឺទេ ក្រុមកុម្មុយនីស្តនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមមិនបំណងជួយប្រជាជនកម្ពុជាទេ ព្រោះពួកគេកំពុងអនុវត្តន៍សុបិន្របស់ពួកគេ ក្នុងការកាន់កាប់ទឹកដីនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍តែប៉ុណ្ណោះ។ សម្រង់អត្ថបទរបស់លោក Ziaddine Chahoudi

តើវៀតណាមគួរដឹងគុណកម្ពុជាឬកម្ពុជាត្រូវដឹងគុណវៀតណាម? សង្រ្គាមនៅយួនខាងត្បូងត្រូវបានចែកជា៤ ប្រភេទ គឺសង្រ្គាមលើអាកាស, សង្រ្គាមលើទឹក, សង្រ្គាមលើដី, និងសង្រ្គាមក្រោមដី។ សង្រ្គាមអាកាសបានប្រព្រឹត្តទៅដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែក១.០០០.០០០តោនលើយួនខាងត្បូង, ដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រនិងយន្តហោះគ្រប់ធុនរាប់ពីតេ ២៨ រហូតដល់ បេ ៥២ ។ គ្រឿងអាវុធដែលបានធ្វើឲ្យស្អុយឈ្មោះអាមេរិកខ្លំាងជាងគេគឺ ជាតិម្ស៉ៅគីមី សម្រាប់ជម្រុះស្លឹកឈើនិងគ្រាប់បែកណាប៉ាល។ គ្រាប់នេះ កើតមកពីល្បាយនៃប្រេងសំាងជាមួយណាហ្វតេណាតនិងប៉ាលមីតាត ដឺ សូដ្យូម, ជួនកាលមានលាយហ្វូស្វ័រផង។ អំណាចកម្តៅដែលផ្តល់ ដោយធាតុឆេះទាំងនេះ កើនឡើងដល់សីតុណ្ហភាព២.០០០ អង្សាសេ, ហើយកំណកណាប៉ាលដែលជាប់លើស្បែកឆេះដល់ឆ្អឹង។ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ៤.៣២០គ្រឿងត្រូវបានបាញ់ធ្លាក់ ដោយយៀកកុង។ ចំណែកសង្រ្គាមជើងទឹកវិញ បានប្រព្រឹត្តទៅជាពិសេសនៅដីសណ្តរនៃទន្លេមេគង្គ, ដើម្បីវាយប្រហារក្បួនទូកដែលដឹកនំាគ្រឿងអាវុធ, ស្បៀងអាហារនិងពលទាហានយៀកកុង។ នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រយួន មានមូលដ្ឋានធំនៅ​ដាណាង។ ដែលក្រោយឆ្នំា១៩៧៥ បានក្លាយជាមូលដ្ឋាននាវាចរណ៍ សំខាន់បំផុតរបស់សហភាពសូវៀតនៅអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍។ សង្រ្គាមជើងគោក នៅរដូវក្តៅនៃឆ្នំា១៩៦៩ ទាហានអាមេរិកបានកើនឡើងដល់ ៥០០.០០០នាក់, មានប្រើរថយន្តបន្ទុកតូចធំ, រថពាសដែក សម្រាប់ដឹកទាហាន, រថគ្រោះធុនធ្ងន់, កំាភ្លើងត្បាល់, កំាភ្លើងធំ១០៥មម.., ១៥០មម,​ និង២៥០មម, ព្រមទាំងបរិក្ខារអសន្យាណូសម្រាប់ប្រតិបត្តិការនៅវេលាពេលយប់, គ្រឿងរ៉ាដា, ឧបករណ៍សម្រាប់ស្តាប់ស្នូរជើងដើរ និងសម្លេងមាត់និយាយហើយពិសេសបំផុត មានរហូតដល់ប្រដាប់ស្រូបក្លិននៃលាមកមនុស្សContinue reading “ប្រវត្តិសាស្រ្ត”